Mosiądz – stop miedzi i cynku, zawierający do 40% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, aluminium, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem. Topnieje w temperaturze ok. 1000 °C (zależnie od gatunku).

Mosiądz ma kolor żółty (złoty), przy mniejszych zawartościach cynku zbliżający się do naturalnego koloru miedzi. Stop ten jest odporny na korozję, ciągliwy, łatwy do obróbki plastycznej. Posiada dobre właściwości odlewnicze.

Z mosiądzu wytwarza się armaturę, osprzęt odporny na wodę morską, śruby okrętowe, amunicję, okucia budowlane, w szczególności klamki. Ponadto, elementy maszyn w przemyśle maszynowym, samochodowym, elektrotechnicznym, okrętowym, precyzyjnym, chemicznym. Ważnym zastosowaniem mosiądzu jest produkcja instrumentów muzycznych. Jest on wytrzymalszy od brązu, ponieważ zawiera cynk nadający mu twardość^{potrzebne źródło}. Jest on bardzo przydatny do obróbki pla­stycznej na zimno, np. podczas produkcji łusek amunicji. Ponadto z mosiądzu wytwarza się monety, medale, świeczniki, puchary, kłódki, moździerze, pomniki, elementy ozdobne (klamry, klamki) i wiele innych drobnych części oraz wyrobów jak np. odważniki, dzwony, okucia, ramy obrazów, itp.

Mosiądz dostarczany jest w postaci sztab do odlewania lub prętów, drutów, blach, taśm i rur.

Klasyfikacje i składy mosiądzów podaje Polska Norma PN-xx/H-87025

Ze względu na skład mosiądze dzieli się na:

• Mosiądze dwuskładnikowe - M95 (CuZn₅), M90 (CuZn₁₀), M85 (CuZn₁₅), M80 (CuZn₂₀), M75 (CuZn₂₅), M70 (CuZn₃₀), M68 (CuZn₃₂), M63 (CuZn₃₇), M60 (CuZn₄₀).
• Mosiądze ołowiowe - zawierające dodatki ołowiu. Ołów dodawany jest w celu polepszenia skrawalności materiału. Do mosiądzów ołowiowych należą MO64 (CuZn₃₄Pb₃), MO62 (CuZn₃₆Pb_1.5), MO61 (CuZn₃₆Pb₃), MO58A (CuZn₃₉Pb₂), MO58b (CuZn₄₀Pb₂), MO58 (CuZn₄₀Pb₂) oraz także odlewnicze MO60 (CuZn₃₈Pb_1.5), MO59 (CuZn₃₉Pb₂),.
• Mosiądze specjalne - zawierają dodatki takich pierwiastków jak cyna, aluminium, mangan, żelazo, krzem lub/i nikiel. Należą do nich:
  • Mosiądze cynowe - MC90 (CuZn₁₀Sn), MC70 (CuZn₂₈Sn), MC62 (CuZn₃₈Sn),
  • Mosiądze aluminiowe - MA77 (CuZn₂₀Al₂), MA59 (CuZn₃₆Al₃Ni₂) i także odlewnicze MA58 (CuZn₃₈Al₃Mn₂Fe) i MA67 (CuZn₃₈Al₃)
  • Mosiądze manganowe - MM59 (CuZn₄₀Mn), MM57 (CuZn₄₀FeMnSnAl), MM56 (CuZn₄₀Mn₃Al) oraz odlewnicze MM47 (CuZn₄₃Mn₄Pb₃Fe), MM55 (CuZn₄₀Mn₃Fe), MM58 (CuZn₃₈Mc₂Pb₂),
  • Mosiądz niklowy - MN65 (CuZn₂₉Ni₆).
  • Mosiądz krzemowy - MK80 (CuZn₁₆Si₃) stosowany także jako odlewniczy.
• Mosiądze wysokoniklowe - to stopy miedzi, cynku i niklu z dodatkiem manganu. Ze względu na srebrzysty kolor stop ten popularnie nazywany jest "nowym srebrem" lub argentanem. Stop ten ma bardzo dobre własności sprężyste i oporność na korozję - MZN18 (CuNi₁₈Zn₂₇), MZ20N18 (CuNi₁₈Zn₂₀), MZN15 (CuNi₁₅Zn₂₁), MZN12 (CuNi₁₂Zn₂₄). Mosiądze wysokoniklowe używane są na części sprężyste, okucia i wyroby jubilerskie. Ponieważ po wypolerowaniu przypominają kolorem srebro, używane są do produkcji cukiernic, pater, kielichów, sztućców i innych przedmiotów ozdobnych.

Spis treści 1 Korozja mosiądzu 2 Zastosowanie 3 Zobacz też 4 Przypisy

2 Korozja mosiądzu

W normalnych warunkach eksploatacji mosiądz wykazuje dobrą odporność na korozję atmosferyczną i w wodzie. Jednak w miękkiej, zawierającej chlor wodzie mosiądz podlega procesowi odcynkowania. Mosiądz jest także narażony na mechanizm korozji zwany sezonowym pękaniem.

2 Zastosowanie

Mosiądze z dodatkiem cyny nazywane są "złotem mainnheimskim", znalazły one zastosowanie do wyrobu sztucznej biżuterii (80-90% Cu, 7-20% Zn, do 9% Sn)

Mosiądz manganowy MM59 (CuZn₄₀Mn) jest używany do produkcji polskich monet obiegowych o nominałach 1, 2 i 5 groszy^[1]. Z mosiądzu są również monety II Rzeczpospolitej o nominale 2 i 5 groszy z roku 1923 (pozostałe roczniki bito z brązu).

2 Zobacz też

stop metali, brąz, tombak.

Przypisy